Kreacja pieniądza
Dawniej pobierano pieniądze zarówno od deponujących jak i od pożyczkobiorców. PóAoniej z czasem wprowadzono obowiązek rezerwy obowiązkowej.
Banki mogą tworzyć, kreować pieniądz bezgotówkowy. Pieniądz bezgotówkowy w wyniku operacji czynnych tworzą ? (kreują) banki.
Ograniczenia w zakresie kreacji pieniądza dotyczą:
- ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? stopy rezerw obowiązkowych ??? pieniądz nie ucieka z systemu bankowego, występuje idealna równowaga ilości pieniądza.
- ? ? ? ? ? ? ? ? chęci utrzymania przez klientów części zasobów pieniężnych w gotówce ??? banki cały czas muszą pamiętać o tzw. współczynniku preferencji gotówki.
?
|
BANK |
WKA?AD |
Rezerwa obowiązkowa 10% |
Rezerwa nadobowiązkowa |
|
1 2 3 4 |
1000 900 810 729 |
100 90 81 73 |
900 810 729 656 |
Suma ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? 10 000 ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? 1 000 ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? 9 000 ?
?
![]()
? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? 9.000 wykreowały banki przez system bankowy
?
Mnożnik kreacji pieniądza mierzy wzrost podaży pieniądza na skutek powiększenia bazy monetarnej o jednostkę.
?
Przy założeniu że:
M - podaż pieniądza
? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? M =G + D ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? k =
? ? ? ? ? ? ? ? ? ? współczynnik preferencji gotówki
B ??? baza monetarna
? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? B = G + R ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? r =
? ? ? ? ? ? ? ? ? stopa rezerw
G ??? gotówka; ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? m =
? ? ? ? ? ? ? ? mnożnik
D ??? depozyty; ? ? ? ? ? ? ? ?
R - rezerwy
?

?
Przykład 1
Rezerwy depozytowe ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? r = 10% - 0,1
Współczynnik preferencji gotówki ? ? ? k = 1 ? - ? 0,5
Baza monetarna ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? B = 1000
Jaka jest podaż pieniądza?
?
M = ?
?
?
jeśli k=0,8 ? ? ? to podaż pieniądza zmniejsza się.
O ilości pieniądza w obiegu decyduje wielkość rezerw obowiązkowych i współczynnik preferencji gotówkowej.