Formy pieniądza
Najbardziej rozpowszechniony podział form pieniądza obejmuje jego postać towarową i kredytową
Pieniądza towarowego (pełnowartościowego) ? ??? praktycznie już nie ma.
W gospodarce światowej występuje pieniądz kredytowy, który charakteryzuje się tym, pieniądz ma wartość płatniczą znacznie większą niż wartość nominalną.
Inny podział pieniądza wyodrębnia jego dwie podstawowe formy ??? gotówkową i bezgotówkową:
a) ? ? ? ? ? ? pieniądz gotówkowy ??? banknot, bilon i moneta (numizmatyczna)
banknot ??? znak pieniężny drukowany na papierze, który na mocy decyzji władzy państwowej ma na określonym terytorium charakter prawnego środka płatniczego, stanowiący powszechny ekwiwalent towarów;
bilon ??? drobne znaki pieniężne
moneta ??? to jedynie wartość numizmatyczna
b) ? ? ? ? bezgotówkowy ??? coraz większe ma znaczenie w gospodarce ma pieniądz żyrowy lub wkładowy.
Na pieniądz żyrowy składają się; depozyty na żądanie lub terminowe w bankach, które jako środek płatniczy nie będący prawnym środkiem płatniczym są używane w obrocie bezgotówkowym w postaci polecenia przelewu, czeku, karty kredytowej lub płatniczej.
Ze względu na pochodzenie można wyróżnić:
- ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? pieniądz żyrowy (bezgotówkowy) emitowany przez Bank Centralny ??? powstaje on z wkładów na żądanie instytucji publicznych (banków, przedsiębiorstw) poprzez obniżenie stopy rezerw obowiązkowych, udzielanie kredytów lombardowych i dyskontowych oraz operacji otwartego rynku.
- ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? pieniądz żyrowy Banków Komercyjnych ? tworzony jest z lokat gospodarstw domowych
i innych podmiotów w bankach komercyjnych na rachunkach bieżących i terminowych pomniejszony o wysokość rezerw obowiązkowych oraz powiększony o mnożnik kreacji pieniądza.
Współcześnie występują również substytuty pieniądza (quazi pieniądze, surogaty) ??? to udokumentowane lub nieudokumentowane wierzytelności pieniężne, które w każdym momencie lub po określonym czasie mogą być przekształcone w środki płatnicze gotówkowe lub bezgotówkowe. Jakość substytutów pieniądza zależy od:
- ? ? ? ? ? ? ? ? stopnia płynności przekształcenia w pieniądz odpowiednio do możliwości i terminu;
- ? ? ? ? ? ? ? ? ryzyka utraty wartości podczas przekształcania w pieniądz;
- ? ? ? ? ? ? ? ? poziomu / wysokości oprocentowania tych substytutów
Substytuty pieniądza to np.: papiery wartościowe, akcje i obligacje, dzieła sztuki, działki budowlane, znaczki pocztowe, sztabki złota, itp.